ظل الرحمن ( مترجم : عبد القادر هاشمى )
80
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى )
1 غياث الدّين نيشابورى شرح موجز غياث الدّين نيشابورى در سال 890 ه . / 1485 م . شرح بسيار خوبى براى موجز القانون نوشته است . نسخهء خطّى آن در مؤسّسهء تاريخ و تحقيق طبّ تغلقآباد محفوظ است . اين نسخه ازاينجهت نيز اهمّيّت زياد دارد كه كتابت آن در هرات در شوّال 910 ه . / 1501 م . يعنى فقط بيست سال بعد از تأليف شرح انجام گرفته و نام كاتب ، صوفى محمّد بن بيگ حسن است . حكيم ميرزا مظفّر حسين خان ( متوفّى 5 فوريه 1881 م . ) در كتابش هداية الاطبّاء ( فارسى ) از كتابى به نام شرح موجز غياثى ياد كرده است كه مىتواند منظور از آن علاوه بر شرح غياث الدّين نيشابورى ، شرح غياث الدّين محمّد سبزوارى نيز باشد ، مشروط بر اينكه اين دو شخصيّتهاى جداگانهاى باشند و من گمان مىكنم كه هر دو نام يك نفر باشد . 2 1 غياث الدّين بن محمّد سبزوارى شرح موجز غياث الدّين بن محمّد بن هبة اللّه سبزوارى از طبيبان عهد صفوى است . دكتر سايرل الگود كتابش ، مرآة الصحّت ( به فارسى ) ، را ذكر كرده است و دربارهء پدرش محمّد بن هبة اللّه نوشته است كه او مؤلّف كتابى به نام زبدهء قوانين علاج ( به فارسى ) است . مرآت الصحّت تأليف 1490 م . است و به نام سلطان بايزيد ثانى نگارش يافته است . نسخهء خطّى زبدهء قوانين علاج كه در لندن نگهدارى مىشود تاريخ كتابتش 871 ه . / 1466 م . است و الگود معتقد است كه اين نسخهء مؤلّف است و به عبارت ديگر ، اين نخستين نسخهء اين كتاب است كه به پسرش اعطا كرده است . نسخههاى اين كتاب در هند ، در رامپور و مدراس ، موجود است . غير از زبدهء قوانين ، رسالهء علاء الدّين بن هبة اللّه